Walk trough Walls – Marina Abramovic

Uitgelezen: Walk trough Walls (2016) – een memoir van Marina Abramovic

Iemand schreef me: ‘Ik heb dit boek verslonden’.  Dat deed ik dus ook!
Dit memoir van deze bijzondere vrouw en kunstenares blaast je omver. Het is een zeer openhartig en charismatisch verslag over haar persoonlijke geschiedenis en haar leven als performance-kunstenares, de grenzen die ze daarin opzoekt, die soms heel ver gaan en pijnlijk, fascinerend en soms schokkend zijn. Het boek bevat talrijke foto’s.
Ze wordt  geboren in 1946 als dochter van twee partizanen en groeit op in  het voormalige Joegoslavië onder Tito, kent geen armoede maar heeft  niet bepaald een gelukkige jeugd. Haar moeder behandelt haar zeer hard en slaat haar, wat me doet denken dat daar de kiem gelegd werd voor haar uithoudingsvermogen. Haar moeder stimuleert haar wel om te studeren, ze koopt boeken voor haar want ze leest heel graag.  Maar ze blijft haar heel lang domineren. Met haar grootmoeder heeft ze wel ’n goede band, deze is echter zeer bijgelovig, wat Abramovic ook meekrijgt. Haar vader verlaat haar moeder en het zal altijd een moeilijke relatie met allebei blijven.

Tijdens haar studies gaat ze met ’n groepje gelijkgestemden om, ze schildert en maakt kunst,  ze hebben exposities, ze begint te beseffen hoe onbegrensd kunst kan zijn, en tijdens een tentoonstelling, wanneer ze even ligt te rusten, krijgt iemand het idee haar in te tapen met plakband, dit opent ’n deur, ze ontdekt dat performances de manier zijn waarin ze zich het best kan uitdrukken, wat ook een baanbrekende en vernieuwende vorm van kunst is en haar ook de nodige kritiek oplevert.
Het kost moeite om zicht te ontworstelen aan haar moeder maar toch vindt ze geleidelijk haar eigen weg,  ze maakt een trip naar Edinburgh waar ze Rhythm10 opvoert, waarin ze een mes tussen haar vingers plant, een nogal bloederige bedoening, later in Londen vindt ze een poos ’n baantje.
In 1975  komt ze naar  Amsterdam voor haar performance Thomas Lips, die ze eerder in Innsbruck opvoerde, blz.82-83:
‘Marina Abramovic
Thomas Lips
Ik eet langzaam 1 kg honing met een zilveren lepel.
Ik drink langzaam 1 liter rode wijn uit een kristallen glas.
Ik breek het glas met mijn rechterhand.
Ik snij een vijfpuntige ster in mijn buik met scheermesje.
Ik gesel mijzelf met een zweep tot ik geen pijn meer voel.
Ik ga liggen op een kruis gemaakt van ijsblokken.
De hitte van een kachel die boven me hangt, doet de ingesneden ster bloeden.
De rest van mijn lichaam wordt ijskoud.
Ik blijf 30 minuten op het ijskruis liggen tot het publiek de performance onderbreekt door de ijsblokken onder mij weg te halen.
Tijdsduur: 2 uur
Galerie Krinzinger, Innsbruck’

Ze ontmoet in Amsterdam de kunstenaar Ulay (in het echt Frank Uwe Laysiepen),  hij is fotograaf maar ook ingenieur, hij maakt polaroid foto’s van zijn gezicht die het in twee helften tonen, een vrouwelijke kant met een halve lange pruik, valse wimper en felrode lippenstift, en een mannelijke kant gewoon met een stobbelbaard.
Na haar optreden Thomas Lips verzorgt Ulay haar wonden. Zij is 29, hij drie jaar ouder, ze verjaren allebei op 30 november en ze ziet hierin een teken, lijken veel gemeen te hebben, het klikt en ze worden geliefden, samen sluiten ze een pact en de komende twaalf jaar zijn ze onafscheidelijk zowel professioneel als in de liefde. Ze worden heel succesvol, reizen met hun baanbrekende optredens, in een gammel busje, de halve wereld rond. Hun performances worden uitvoerig beschreven in het boek, een ervan Expansion in Space (1977) bestaat erin dat ze met hun naakte lichamen hard tegen elkaar aanbotsen, ze zoeken de grenzen van pijn op.
In 1980, om te ontspannen, reizen ze samen naar de outback in Australië om er de Aboriginals te leren kennen, om nieuwe ideeën op te doen, zijn ook geboeid door spirituele zaken.
Met veel energie komen ze terug in Amsterdam. Ze bereiden er de performance Nightsea crossing voor om ze negentig keer op te voeren in musea en galerijen over de ganse wereld. Maar Ulay’s lichaam kan het niet aan, hij heeft pijn en moet halverwege een optreden stoppen. Ze krijgen ruzie en hij slaat haar keihard in het gezicht, blz. 151:  ‘Dit was geen performance. Ik zag het totaal niet aankomen. De klap deed pijn: de tranen sprongen in mijn ogen. Het was de eerste en de laatste keer dat hij me ooit uit woede sloeg. Hij bood later zijn excuses aan. Maar er was een grens overschreden.’

In 1988 na twaalf jaar samenleven en werken, hun relatie is alsmaar verslechterd, komt na hun laatste performance het einde.  Ze wandelen de Chinese Muur af, hij van de westelijke kant met veel woestijnzand,  zij van de oostelijke kant, ruw en vol rotsen en stenen,  er zijn nogal wat problemen met de autoriteiten en ze worden voortdurend  vergezeld van bewakers, ze ontmoeten elkaar in het midden en wéten dat dit voor hen beiden het einde is (het oorspronkelijke idee was dat ze daar zouden trouwen, maar zover kwam het dus niet).

Zij gaat alleen verder, koopt een huis in Amsterdam (een krakerspand) en heeft alleen succes.  Ze komt in contact met allerlei grote namen die met haar willen samenwerken. Een aantal jaren heeft ze ook een nieuwe geliefde Paolo, ze verkoopt haar huis in Amsterdam, ze gaan in New York wonen, maar ook hij verlaat haar uiteindelijk voor een andere vrouw.

In 2010 trekt  haar succesvolste retrospectief in het MoMA te New York, The Artist is Present, 750.000 bezoekers. Mensen mogen aanschuiven, tegenover haar plaatsnemen en haar zonder praten recht in de ogen kijken. Sommigen houden het uren vol, sommigen huilen. Een ontroerend kippenvelmoment is wanneer haar voormalige geliefde Ulay tegenover haar plaatseemt. De tranen stromen over haar wangen en ze reikt naar zijn handen.  blz. 324: ‘Dat was een schokkend moment. Twaalf jaar van mijn leven schoot in een flits door mijn hoofd. Voor mij was hij zoveel meer dan een willekeurige bezoeker. En dus overtrad ik voor die ene keer de regels. Ik legde mijn handen op die van hem, we keken in elkaars ogen, en voor ik het wist kwamen er tranen bij ons allebei.’

Alhoewel, schrijft ze, blz. 324:  ‘hij niet lang daarna besloot me voor de rechter te dagen om de winst over ons werk op te eisen. Dus het leven gaat niet alleen door, het wordt soms een puinzooi.’

Ook Paolo  komt naar The Artist is Present maar durft niet tegenover haar plaatsnemen, ze vinden elkaar terug en proberen hun relatie nieuw leven in te blazen, maar niet voor lang, hij verlaat haar opnieuw, wat haar aan de rand van zelfmoord brengt.
blz.340: ‘Als ik terugkijk op alles wat er gebeurd is tussen Ulay en mij, en Paolo en mij, vraag ik mij af wat mijn aandeel in die breuken is geweest. En ik kom tot de conclusie dat de behoefte aan de liefde en zorg die mijn moeder me nooit heeft gegeven een soort pijn is die ik heb meegenomen naar iedere man met wie ik ooit iets gehad heb, en een die zij niet konden wegnemen.’

Ze blijft alleen wonen in New York, is nog steeds succesvol, richt het MAI instituut op. blz. 366: ‘Het MAI verkent, ondersteunt en presenteert performancekunst. Het MAI stimuleert de samenwerking tussen de kunsten, de wetenschap en de geesteswetenschappen. Het MAI zal de nalatenschap vormen van Marina Abramovic.’

Na haar dood wil ze op drie plaatsen begraven worden, waarvan niemand zal weten wat haar echte graf is. Dat wordt haar laatste performance.
‘Walk trough Walls’ vertelt het leven van een uitzonderlijke vrouw die alles gaf en geeft voor haar kunst.

In het nawoord dankt ze ook James Kaplan die haar hielp bij het samenstellen van haar memoires.

http://www.theartcouch.be/boeken/walk-through-walls-de-autobiografie-van-marina-abramovic/

https://www.tijd.be/cultuur/podiumkunsten/dit-is-het-laatste-dat-ik-vandaag-ga-zeggen/9976256.html

https://mai.art/about-mai/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Sara en Liv – Suzan Hilhorst

Uitgelezen: Sara en Liv (2017) van Suzan Hilhorst

Een aangrijpend en teder boek, wars van vals sentiment,  over het verlies van haar twee baby dochtertjes.
Hoe kun je als moeder, als ouders van nog ’n zoontje met dit verlies omgaan.
Dit ongelooflijk  mooi en poëtisch boek van Suzan Hilhorst is er het antwoord op.
Ze beschrijft haar kennismaking, tijdens een verre reis, met haar geliefde Jens, hun leven samen, de vreugde van na een zoontje Nils,  het nu  zwanger zijn van ’n dochtertje. De liefde voor Sara en de lijdensweg als ze plotseling ernstig ziek wordt. De strijd om het leven van de baby te redden, wat uiteindelijk niet lukt.  Ze moeten de kleine Sara laten gaan.
Intens mooi en diepgaand vind ik hoe ze de hoofdstukken afwisselt vanuit haar belevenis en dan vanuit de beleving van Sara,  bijna sprookjesachtig!

De dokters verzekeren hen dat herhaling praktisch uitgesloten is, en als dochtertje Liv  geboren wordt is de vreugde groot,  maar ook vermengd met angst en het waakzaam zijn.
En terug slaat het noodlot toe.

Hoe kon dit twee maal gebeuren?
blz. 182…’Een paar maanden na haar dood tekende de geneticus de poppetjes van ons gezin op papier. Dat ergens in het DNA van onze dochters een gen moest zijn dat afweek, was met de dood van Liv bewezen. Nu moest dat gen nog gevonden worden.
Ik zag een moeder, een vader en daaronder een zoon en twee dochters. Zo stonden we dan toch nog met zijn vijven op een plaatje. Ze tekende het anonieme gen als een rondje en een kruisje en legde uit dat ieder mens van elk gen twee stuks heeft. 
De kans, ik glimlachte cynisch, was groot dat Jens en ik van het anonieme gen een foute en een goede variant hadden. Aan Sara en Liv hadden we allebei ons foute gen doorgegeven.’

Dit boek is een ode aan Sara en Liv, ze blijven altijd en overal aanwezig.
Wanneer ze als gezin in Zweden, het land van haar man zijn, en ze hun Nils zoontje op de heuvel  ziet spelen ziet ze ook haar twee meisjes spelen…
blz. 187…. ‘Ze spelen samen, onze kinderen, rennen door het bos en verstoppen zich achter de grote, oude bomen. De hele middag glijden ze uit op de smeltende sneeuw en volgen ze de jonge mieren in het gras. Hun stemmen galmen door het bos en vullen het met leven.’

Een boek waar je heel stil van wordt…

Blogger Jan, JKleest verwees ook naar het programma ‘Kijken in de ziel’, gesprekken over rouw met o.a. Suzan Hilhorst, dat ik kon terugkijken, waarvoor dank.

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/06/09/suzan-hilhorst-alleen-tegen-zwangere-vrouwen-lieg-ik-11003776-a1562188

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De familie Mann – Tilmann Lahme

Uitgelezen: De familie Mann – Tilmann Lahme

Een boeiend en onthullend boek over Thomas Mann en zijn gezin.

De familie Mann is uiterst vlot geschreven en leest als een pageturner, hoofdpersoon Nobelprijswinnaar  Thomas Mann staat in het middelpunt van de belangstelling, alles in het gezin draait rond hem. Zijn vrouw Katia is bewonderenswaardig in haar opoffering voor haar man en hun zes kinderen: Erika, Klaus, Golo, Monika, Elisabeth en Michael, allen met hun eigen karakter,  goede en kleinere kantjes. Allen willen ze op hun eigen manier de roem van hun vader evenaren, er deel van zijn.  Ze schrijven of spelen toneel, geven lezingen, spelen muziek. En richten voortdurend  in ontelbare brieven smeekbeden, soms zelfs eisen om geld, ze zijn verkwistend en blijven grotendeels afhankelijk vanhun ouders in hun stuk voor stuk turbulente levens.  De moeder is de  steeds toegevende, bemiddelende persoon.
Het  is een enorm gedocumenteerd verslag over eigenlijk tragische levens, homosexualiteit, liefde, drugs, verraad, zelfmoord.  Alles komt aan bod, er wordt nauwkeurig geput uit brieven en dagboeken .

Het boek is tevens een reis door de geschiedenis van de jaren twintig tot eind vorige eeuw. Over deze donkere jaren kan niet genoeg geschreven worden. Hun verzet tegen Hitler, de verbanning.  Hun nieuwe leven in Amerika en de pogingen van Thomas Mann er zijn invloed uit te oefenen bij president Franklin D. Roosevelt.  De terugkeer naar Europa na de oorlog.
De familie Mann was werkelijk een ‘amazing family’ !

https://www.tzum.info/2017/06/recensie-tilmann-lahme-familie-mann-geschiedenis-gezin/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het verborgen leven van bomen – Peter Wohlleben

Uitgelezen: Het verborgen leven van bomen van Peter Wohlleben

Zeer genoten van dit bijzonder boek. Ik bekijk bomen met andere ogen al waren sommige feiten me niet echt onbekend.
Het boek kun je lezen als één grote boswandeling met ’n uiterst ervaren verteller als gids.
Bomen houden contact via hun wortels, waarschuwen elkaar als er gevaar dreigt, helpen elkaar.
Ze zorgen ervoor dat hun kinderen niet te vlug groeien. Maar er is ook ook hun relatie met  de omgeving, met dieren.
Er zijn nog veel onopgeloste vragen. Er wordt onderzoek gedaan.  Kunnen planten denken, zijn ze intelligent?
Voel me ook iets schuldig  voor alle bomen die voor ons gekapt worden, bv. voor boeken die ik op papier lees, is het ’n excuus dat ik heel veel ontleen bij de Bib en die boeken door ’n groot aantal lezers gedeeld worden?
Mijn conclusie is dat bomen wellicht beter af zouden zijn zonder de mens, er terug echte oerbossen zouden ontstaan die nu verdwenen zijn.

https://www.tzum.info/2016/04/recensie-peter-wohlleben-verborgen-leven-bomen/

 

De laatste deur – Jeroen Brouwers

Niet uitgelezen: De laatste deur van Jeroen Brouwers

De laatste deur, over zelfmoord bij schrijvers,  verscheen in 1983, deze herziene editie van 2017 is de vijfde druk.

Enkel wat gegrasduind in dit lijvige meesterwerk van Jeroen Brouwers, die overigens ruim vertegenwoordigd is in mijn boekenkast.
Ik las hoofdstukken over Lucrèce Van Hecke, Dirk De Witte, Nanne Tepper, Jotie ’t Hooft, Wim Brands, Joost Zwagerman…
Maar het onderwerp ‘zelfmoord’ was me te somber om het ganse boek te lezen. Zoveel begenadigde mensen die het leven opgeven.
Dit is ook geen boek is om zo maar even te ontlenen bij de Bib, het vraagt tijd en aandacht, er af en toe in lezen, een boek dat je best zelf in je boekenkast hebt.
Maar dan voor de lezer die alle zelfmoorden bij schrijvers beter kan verteren…
Dus De laatste deur gaat grotendeels ongelezen terug naar de Bib.
Van andere boeken van de meester schrijver steeds genoten, als laatste kocht ik ‘Het hout’ over mishandelingen in een kostschool, won de ECI-Literatuurprijs en wordt ook verfilmd.

https://klara.be/jeroen-brouwers-de-laatste-deur

https://www.demorgen.be/cultuur/jeroen-brouwers-het-hout-uitmuntend-gecomponeerd-b9d8280d/

 

De aanklacht – Bandi

Uitgelezen: De aanklacht van Bandi – Verboden verhalen, uit Noord-Korea gesmokkeld.

Bandi is niet de echte naam van de schrijver, hij bekleedt nog een functie binnen het systeem.
In het nawoord wordt uitgelegd hoe de verhalen via via het land uitgesmokkeld werden en in Zuid-Korea gepubliceerd.

De bundel bevat zeven schrijnende, aangrijpende verhalen die allen getuigen van:
-dictatuur
-angst
-repressie
-armoede
-honger
-spanning
-onvrijheid
-onrecht
-verplicht lachen maar vanbinnen huilen…

Ik las vroeger ‘Vlucht uit kamp 14′ van Blaine Harden, over de gruwelen in de kampen, hij kon ontsnappen en het navertellen.
Dit gaat over het  leven van gewone mensen die geen stem hebben, in een onwezenlijke wereld die wij ons niet kunnen voorstellen, voortdurend bespioneerd en in de gaten gehouden worden.
Noord-Korea komt tegenwoordig vaak in het nieuws door de onenigheid tussen Trump en Kim Jong-un over raketten, de bevolking zelf is hier slachtoffer van.
Nu is er ook de deelname aan de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea, de uitnodiging aan de president van Zuid-Korea voor een bezoek aan Noord-Korea brengt misschien ’n kleine opening.

https://www.amboanthos.nl/boek/de-aanklacht/

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/09/22/in-noord-korea-wonen-ook-mensen-13095586-a1574383

Sterven, een levensverhaal – Cory Taylor

Uitgelezen: Sterven, een levensverhaal van Cory Taylor. (1955-2016)
Dit kleine boekje heeft me echt ontroerd.  Het stond op mijn lijst door de recensie van Kathy Mathys in De Standaard der Letteren d.d. 7 april 2017.
Het is ’n moedige getuigenis over haar ziekte en naderende dood.
Ze schrijft over haar schrik, haar angsten en emoties, hoe ze een poeder kocht om haar leven in het uiterste geval, zonder enige hulp, zelf te beëindigen, in Australië is geen euthanasiewet. Ze verwijst expliciet naar landen als België en Nederland, waar deze mogelijkheid wel bestaat.
Na een eerste melanoom in haar knie en behandelingen werden haar nog ’n tiental relatief goede jaren gegund tot, na nog een hersenoperatie, de kanker helemaal uitgezaaid was.
Er wordt hulp geboden van een psychologe en een boedhistische non met wie ze een goede band krijgt. Zijzelf is niet gelovig en dit levert pittige gesprekken op.
Ze is fier over haar loopbaan, eerst als scenarioschrijfster, maar eigenlijk wilde ze altijd al boeken schrijven en kreeg dit ook voor mekaar, voor ‘Me And Mr. Booker‘  kreeg ze  de Commonwealth Book Prize, Pacific Region 2012 en ’n paar jaar nadien publiceerde ze My Beautiful Enemy.

Ze vertelt over haar man Shin en hun twee zonen.  Over haar liefde voor Japan en het dorp Arita waar ze ook gedeeltelijk wonen, waarnaar Shin waarschijlijk terug zal gaan:
Ik zei tegen de non dat Shin, die schilder is, had besloten naar Arita te verhuizen omdat het hem een mooi idee leek op porcelein te schilderen in plaats van op vergankelijk materiaal zoals papier of doek. Arita ligt bezaaid met porceleinscherven, waar je ook kijkt’
Blz. 48 Sterven, een levensverhaal

Haar familie komt ruim aan bod, het opgroeien met ’n moeilijke vader die piloot was en het steeds verhuizen naar andere plaatsen,  haar ouders die scheidden na 30 jaar huwelijk, de  soms knellende familiebanden. Haar  beide ouders waren dement toen ze stierven, dit zal me toch bespaard blijven denkt ze.

Wat ze zal missen: blz. 53-54:
Het kort antwoord op de vraag wat ik het meest zal missen is Shin, de man met wie ik eenendertig jaar ben getrouwd, en de gezichten van mijn kinderen.
Het lange antwoord is de wereld en alles wat erbij hoort: de wind, de zon, de regen, de sneeuw en alles eromheen. Ook zal ik het missen dat ik er niet ben om te zien wat er komen gaat, hoe de dingen verder gaan, of het leven van mijn kinderen net zo gelukkig zal zijn als het mijne.
Maar het sterven zal ik niet missen. Dat is verreweg het zwaarste wat ik ooit gedaan heb, en ik zal blij zijn als het voorbij is.’

Cory Taylor werd 61 jaar en stierf in 2016 kor na de publicatie van dit boek, een mooi en verstillend memoir.

‘Een secure en ontroerende memoir over de willekeur van familie, een bewonderenswaardig intellectueel antwoord op de willekeur van leven en dood. We mogen allemaal hopen dat we zo levendig kunnen terugkijken en zo nadenkend vooruit, als we zover zijn.’
Julian Barnes

‘Dit kleine krachtige boek biedt een zuiver contact met het einde van het leven: met moed en een helder hoofd zoekt de auteur woorden om ons naar stilte te leiden.’
Hilary Mantel

http://www.standaard.be/cnt/dmf20170406_02821594

http://www.smh.com.au/comment/obituaries/cory-taylor-miles-franklinnominated-novelist-whose-last-work-was-dying-a-memoir-20160708-gq1duc.html

 

Korreltjie niks is my dood – Ingrid Jonker

De gedichten van Ingrid Jonker leerde ik jaren geleden kennen tijdens een poëziezomer in Watou.
Gerrit Komrij vertaalde haar gedichten uit het prachtige Afrikaans naar het Nederlands.
Henk van Woerden schreef in het nawoord een samenvatting over haar tragische leven.

Korreltjie korreltjie sand
klippie gerol in my hand
klippie gesteek in my sak
word korreltjie klein en plat

Sonnetjie groot in die blou
ek maak net ’n ogie van jou
blink in my korreltjie klippie
dit is genoeg vir die rukkie

Kindjie wat skreeu uit die skoot
niks in die wêreld is groot
stilletjies lag nou en praat
stilte in Doodloopstraat

Wêreldjie rond en aardblou
korreltjie maak ek van jou
huisie met deur en twee skrefies
tuintjie met blou madeliefies

Pyltjie geveer in verskiet
liefde verklein in die niet
Timmerman bou aan ’n kis
Ek maak my gereed vir die Niks

Korreltjie klein is my woord
korreltjie niks is my dood

http://www.muurgedichten.nl/jonker.html

http://cobra.canvas.be/cm/cobra/boek/boek-recensie/1.994029

Het huis aan het meer – Thomas Harding

Het verhaal over het houten huis op perceel nummer 101/7 en 101/8 aan de westoever van de Gross Glienicker See, aan de rand van Berlijn, kan je niet onberoerd laten.
Gebouwd in een welvarende periode na de Eerste Wereldoorlog door een vooraanstaande Joodse arts die er met zijn familie de zomers doorbracht.
De grootmoeder van de schrijver, Elsie, bracht er de zomers van haar kindertijd en jeugd door.

Het begon als een sprookje maar in de jaren dertig kwamen de donkere wolken van antisemetisme en jodenvervolging, waardoor de familie Alexander in augustus 1936  naar Engeland vluchtte om daar een nieuw leven op te bouwen.

Elsie’s kleinzoon Thomas Harding deed nauwkeurig onderzoek naar alle bewoners van het zomerhuis.  De adellijke landeigenaar die er wijn verbouwde en de grond verpachtte aan familie Alexander om er hun zomerhuis te bouwen. De gelukkige zomers tot  hun vlucht naar Engeland.  Het werd verhuurd aan een beroemde componist die lid werd van de NSDAP  om er zijn voordeel uit te halen. Tijdens de oorlog woonde er een weduwe met haar kinderen die na de oorlog, gedurende de DDR periode tot na de val van de muur, het huis moest delen met een Stasi informant.
Na diens overlijden woonden er ook krakers en tijdens de leegstand huisde een familie vossen in de kelder.

Thomas Harding bezocht het verwaarloosde huis voor het eerst in 2013 en ontdekte dat het toebehoort aan de gemeente en zou gesloopt worden voor een nieuwbouwproject, hij wilde het huis hiervan redden waarin hij uiteindelijk, met de hulp en steun van de bewoners van het dorp en zijn familie, slaagt.  Het huis aan het meer wordt nu als erfgoed erkend,  het Alexander huis wordt een huis van verzoening.
De geschiedenis van het huis en zijn bewoners omvat honderd jaar Duitse geschiedenis.

Thomas Harding schreef hiermee een bijzonder en boeiend boek, dat ook de restauratie van het Alexander huis ondersteunt.

Uitgeverij De Arbeiderspers 2017, vertaald door Mechtild Claessens.

https://historiek.net/een-bouwval-als-microkosmos-van-100-jaar-duitse-geschiedenis/70501/

https://alexanderhaus.org/

Verloren – Min Kym

Het autobiografische boek  Verloren – Een wonderkind zonder instrument – van Min Kym uitgelezen.
Ze begon op haar zesde viool te spelen en was een wonderkind. Ze schrijft hoe de cultuur van Zuid-Korea totaal gericht is op soms knellende familiebanden. Over haar opgroeien in het Verenigd Koninkrijk, welke impact het heeft op haar leven een wonderkind te zijn waar alles in het teken staat van het presteren, vioolspelen en optreden.
Op haar 21ste heeft ze haar eigen unieke Stradivarius, die ’n tien jaar later op een noodlottige dag op een treinstation gestolen wordt. Haar wereld stort in elkaar, zij en haar viool zijn één en ze is verloren. Het wordt een moeilijke zoektoch om haar leven terug op de rails te krijgen maar uiteindelijk lukt het haar.  Ze beseft dat ze zelf ook naïef was, zich teveel liet beïnvloeden en zaken verkeerd inschatte die dan nadelig voor haar uitpakten.
Met dit boek schrijft deze nare periode van zich af.

http://www.hollandsdiep.nl/boek/?T_ID=9326