Dag der zielen – Mike McCormack

Uitgelezen: Dag der zielen  –  Mike McCormack (2016)

de klok
de klok als
de klok horen als
de klok horen als ik hier sta
de klok die wordt gehoord als ik hier sta
hem horen slaan in het grijze licht van deze
morgen, middag of avond
god mag het weten
deze grijze dag als ik hier sta en
luister naar die klok midden op de dag, de midden op de
dag-klok, de Angelus klok midden op de dag, luiden in het grijze
licht naar
hier
als ik in de keuken sta
deze klok hoor luiden
die blijft haken in mijn hart en
de hele wereld samentrekt
tot het hier en nu
bleek en buiten adem na van ver te zijn gekomen om in
deze keuken te staan…’

Een poëtisch begin dat telt.

Het boek is opgebouwd uit één lange zin, een kralensnoer van mooie aaneengeregen woorden, een melancholische elegie 270 bladzijden lang, die je totaal inpalmt. Er zijn geen hoofdstukken, als leestekens alleen komma’s, maar met insprongen creëert de schrijver alinea’s.
Het ganse boek is doorademd van de Ierse geest.

Marcus Conway, een katholieke Ier van middelbare leeftijd, civiel ingenieur in het dorp Louisburgh in het West-Ierse graafschap Mayo, zit op 2 november, Allerzielendag, aan zijn keukentafel te wachten op zijn vrouw Maired, ze was zo attent om  twee kranten voor hem klaar te leggen. Hij luistert naar de Angelus klok en overdenkt zijn leven, de fouten die hij maakte.

Maired is lerares en een zeer plichtbewuste vrouw.
Zijn dochter Agnes en zoon Darragh zijn het huis uit.

Zijn ouders hadden een boerderij en als kind keek hij op naar zijn vader, een wijze vooruitziende man, die een tractor uit elkaar kon halen, insmeren en terug in elkaar zetten. Hij zag hierin ook de hand van God. Na de dood van zijn moeder vereenzaamt de oude man en verwaarloost zichzelf, laat niemand nog toe in zijn leven.

Voor zijn huwelijk was Marcus ’n paar jaar seminarist, wou priester worden, wat hem uiteindelijk niet lag. Hij begon een studie civiel ingenieur bouwkunde.
Hij kon indruk maken op Maired, een zeer intellectuele vrouw.
Maar in het begin van hun huwelijksleven, tijdens een congres in Praag, kon hij de verleiding niet weerstaan en was zijn vrouw ontrouw, wat hen bijna uit elkaar dreef.  Ze was zwanger van hun eerste kind, vertrok weer naar haar vader. Hij deed alle moeite om haar terug te winnen. En op een dag stond ze daar terug in de keuken, haar valiezen naast haar.  Ze maakten afspraken en na de geboorte van dochter Agnes stortten ze zich met al hun liefde op de opvoeding van hun kinderen, Agnes en hun zoon Darragh die 18 maanden later geboren werd.

De kinderen groeiden op, Agnes wordt kunstenares en Darragh maakte geen enkele studie af, verblijft in Australië waar hij rondreist en klusjes uitvoert. Af en toe skypet hij met zijn ouders.
Agnes en Darragh weten dat hij in zijn jonge jaren priester wou worden en plagen hem hier vaak mee.
Het huwelijk is geen onverdeeld succes, was niet altijd wat hij verwachtte. Maar nu ze weer met hun twee leven komen ze terug dichter bij elkaar.

Maar Marcus is tobberig en blijft zich altijd zorgen maken om zijn kinderen, ook op zijn werk loopt niet alles van een leien dak. Hij moet als bouwkundig ingenieur zorgen dat openbare werken perfect uitgevoerd worden. Er is corruptie door aannemers en de politiek die zich erin mengt. Hij voelt zich medeverantwoordelijk. Ook de crisis speelt ’n rol. Het geld is er niet meer, er moet bespaard worden, een crisis die niet alleen in Ierland maar in de hele wereld toeslaat.

Hij is onthutst op de vernissage van Agnes haar nieuwe tentoonstelling, contesterende teksten geschreven met haar eigen bloed, ze had als kind bloedarmoede, denkt hij bezorgd.
Na  een etentje met hun dochter in de stad waar Agnes woont, drinkt Maired  water, waardoor  ze een paar dagen later heel erg ziek wordt, ’n  virus dat,  zoals later blijkt veroorzaakt werd door het drinken van besmet water. ’n Groot deel van de bevolking van het stadje wordt ziek,  een waterreservoir is besmet wat enorme problemen meebrengt voor de inwoners, waarvoor geen oplossing gevonden wordt. Er is onvrede, er zijn betogingen. Ook hier speel Agnes ’n rol.

Marcus neemt ziekteverlof om voor zijn vrouw te zorgen. Maired, die nog nooit ziek was, is dagenlang ’n wrak en volledig van hem afhankelijk. Deze episode, waarin hij haar heel liefdevol verzorgt  wordt realistisch en aandoenlijk beschreven.

Maar eindelijk herwint ze wat krachten.  Hij zal met haar oude auto langs de kustweg, naar een apotheek in Westport rijden, om een versterkend tonicum voor haar te halen. Ze vraagt hem om ook appelsap mee te brengen en ze dankt hem:

Blz.246…
   ‘je hebt het goed gedaan
wat gedaan
voor mij zorgen, je hebt goed voor mij gezorgd, dank je wel daarvoor
ja…’  

Hij geniet van de rit naar het stadje die hem even uit het huis haalt, maar wil vlug terug bij Maired zijn:

Blz.249: …
‘het was een prachtige dag
met de zon hoog aan de hemel en de weg die zich voor mij door de blauwe lucht ploegde en verdween in de diepte van de dag aan de voet van Croagh Patrick rechts van mij en de groene zee links, het licht scheen zo klaterhelder van de bergen dat ik het onmiddellijk herkende als een van die spectaculaire dagen waarop de pracht van het hele gebied weer als nieuw is, de harmonie en samenhang van alle schaduwen en kleuren die zich naar de zee bewegen die daar als een spiegel lag helemaal over de baai tot aan Achill-eiland en Mulranny, een dag waarvan je je afvraagt hoe je hem ooit kunt vergeten want dat is wat er gebeurt als je zo vaak de kustweg afrijdt tussen Louisburgh en Westport, mijn ochtendroute naar het werk met de bergen die in een spectrum van blauwe en groene tinten afdalen tot in de ondiepe, door gletsjers uitgeslepen inham van Clew Bay, een weg die mij in de grijze hersencellen gegrift staat en zozeer deel van mij uitmaakt dat ik me soms uitdrukkelijk vermanen moest om alles weer echt te zien, wat ik die dag ook bewust deed om me goed te concentreren en alle bijzonderheden in mij op te nemen…’

De laatste bladzijden leiden tot een aangrijpende en huiveringwekkende climax.

Deze psychologische roman is een intense leeservaring die blijft nazinderen.  

‘Dag der zielen’ werd ook bekroond met de prestigieuze Goldsmiths Prize en behaalde de longlist van de Man Booker Prize 2017.

(Via Google Streetview bezocht ik virtueel deze prachtige streek in het West-Ierse graafschap Mayo, de beschreven stadjes, de berg Croagh Patrick, de kustweg, en  Clew Bay met alle kleine eilandjes ervoor.)

https://www.volkskrant.nl/boeken/mccormack-trakteert-lezer-op-boek-opgebouwd-uit-een-zin~a4544108/

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s